Dalia
Dalia to bardzo urokliwy kwiat, który występuje w wielu odmianach o różnych kolorach i kształtach. Swój wielki debiut miała na początku XIX wieku, a dziś rośnie niemal w co drugim ogrodzie na świecie. Dalia należy do roślin astrowatych (Asteraceae), a obecnie zarejestrowanych jest ponad 50 000 odmian. W ostatnich latach popularność dalii wyraźnie wzrosła, dlatego oczekuje się, że w najbliższych latach ta liczba się podwoi.
Dalia słynie z bajecznego wyglądu, ale przede wszystkim jest bardzo popularna jako kwiat cięty. To zachwycający, okazały kwiat, który dzięki swojej różnorodności potrafi podnieść urodę każdego letniego bukietu. Nie bez powodu dalię nazywa się klejnotem w koronie kwiatów letnich! W tym poradniku znajdziesz wszystko, co musisz wiedzieć o uprawie dalii i o tym, jak o nie dbać.
Jak uprawiać dalie?
Bulwy dalii możesz uprawiać na dwa sposoby: albo je podkiełkujesz, albo posadzisz bezpośrednio na miejsce docelowe.
1. Podkiełkowanie bulw dalii
Jeśli chcesz, żeby dalie zakwitły wcześniej, zalecamy podkiełkować je mniej więcej w marcu lub kwietniu, zależnie od tego, gdzie mieszkasz. Zacznij od lekkiego spryskania bulwy wodą albo krótkiego zanurzenia jej w wodzie, a potem posadź ją w doniczce z otworami w dnie. Dalie można też z powodzeniem podkiełkować w foliowych torebkach lub woreczkach do mrożenia, co stało się bardzo popularne, bo zajmuje mniej miejsca. Bulwę sadzi się około 10 cm pod powierzchnią ziemi, w żyznym podłożu do sadzenia, a po posadzeniu powinna stać w jasnym i chłodnym miejscu.
Na początku podlewaj bardzo oszczędnie, aż zobaczysz, że bulwa wytworzyła białe, drobne korzenie, a z ziemi zaczęły wychylać się zielone pędy. Dalie wysadza się do gruntu po zahartowaniu, gdy całkowicie minie ryzyko przymrozków. Mała rada: jeśli zapowiadają chłodniejsze noce, dla bezpieczeństwa przykryj rośliny agrowłókniną.
Krok po kroku:
- W marcu lub kwietniu posadź bulwy na głębokość ok. 10 cm w dużej doniczce z ziemią do sadzenia.
- Postaw w ciepłym miejscu i podlewaj oszczędnie, aż pojawią się zielone pędy.
- Gdy pojawią się pędy, przestaw doniczkę w jasne i chłodne miejsce.
- Po ostatnich wiosennych przymrozkach przyzwyczajaj rośliny do warunków na zewnątrz: wystawiaj je w dzień w osłonięte miejsce, a na noc wnoś do środka.
WSKAZÓWKA: uszczykuj swoje dalie!
Dalię można uszczknąć, gdy osiągnie około 20 cm wysokości. Wtedy pędy się rozgałęziają, a rośliny stają się gęste i krzaczaste. Dodatkowo uszczknięte wierzchołki możesz wsadzić do ziemi i w ten sposób zyskać jeszcze więcej dalii. Nie ma pewności, że te sadzonki zdążą wytworzyć bulwy w ciągu lata. Jest jednak duża szansa, że zdążą zakwitnąć.
2. Sadzenie bezpośrednio do gruntu
Bulwy można też posadzić od razu na miejsce docelowe, ale wtedy trzeba uważać na szkodniki, na przykład ślimaki, które chętnie i szybko zjadają małe rośliny.
Krok po kroku:
- Posadź bulwy na rabacie lub w donicy na zewnątrz w maju lub czerwcu, gdy ryzyko przymrozków jest już niewielkie.
- W chłodne noce chroń je agrowłókniną lub liśćmi.
Pielęgnacja dalii: podlewanie i nawożenie
Dalie najlepiej czują się w słonecznym miejscu, ale radzą sobie też w półcieniu. Najważniejsze, żeby korzenie miały dużo miejsca do wzrostu, a gleba była żyzna. Jeśli dalia ma rosnąć w donicy, zalecamy pojemnik o pojemności co najmniej 30 litrów, a najlepiej większy. Wysokie odmiany potrzebują podpór albo przywiązania, żeby łodygi się nie łamały. Dalie to bardzo spragnione kwiaty, które łatwo przesychają, dlatego potrzebują obfitego, a przede wszystkim regularnego podlewania. Kilka razy w sezonie potrzebują też dodatkowej porcji składników odżywczych, żeby nadal bujnie rosły i obficie kwitły aż do przymrozków.
Dalie są zachwycające w bukietach, więc zrywaj je i ciesz się nimi. Usuwaj też przekwitłe kwiaty, po angielsku
deadheading. Pobudza to roślinę do tworzenia nowych pąków i przedłuża kwitnienie.
Usuwanie przekwitłych kwiatów
Regularnie usuwaj wszystkie przekwitłe kwiaty dalii, żeby pobudzić roślinę do tworzenia nowych pąków. To właśnie wspomniany deadheading, a ten zabieg jest bardzo ważny, jeśli chcesz mieć ładne rośliny z mnóstwem kwiatów.
Czy wielkość i wygląd bulwy mają znaczenie?
Każda bulwa dalii jest wyjątkowa, tak jak my, ludzie. Wygląd i cechy bulw mogą się bardzo różnić w zależności od odmiany. Różnią się kształtem i wielkością, ale też cechami, takimi jak czas rozwoju czy plenność. Niektóre odmiany mają długie, wąskie bulwy, a inne krótkie i grube. Część odmian wytwarza z jednej rośliny wiele bulw, które można potem wielokrotnie dzielić, a inne trzeba rozmnażać z sadzonek, bo ich bulwy prawie nie rosną. Niektóre odmiany dalii łatwo się przechowuje, a inne szybko gniją albo wysychają.
Wygląd bulw po zimowym przechowywaniu też może się ogromnie różnić w zależności od odmiany. Jedne mocno się kurczą, inne pozostają bardziej jędrne, ale ostatecznie i tak dają duże, piękne rośliny z kwiatami. Bulwa może więc na oko wyglądać bardzo niepozornie, a w odpowiednich warunkach efekt końcowy będzie taki sam. Innymi słowy, nie ma jednego standardowego stanu ani określonego standardowego kształtu bulw dalii.
Dlatego zawsze zalecamy, by posadzić bulwę, zanim uzna się ją za bezużyteczną.
Co można sadzić razem z dalią?
Kolendra, koper, werbena patagońska i różne odmiany maku pięknie wyglądają w towarzystwie dalii. Kwitną bowiem bardzo efektownie na tle zielonych liści, zanim dalie zdążą zakwitnąć.
Jak nawozić dalie?
Dalie potrzebują dużo składników odżywczych, dlatego warto od początku zapewnić im jak najlepsze warunki i przy sadzeniu zastosować nawożenie podstawowe długo działającym obornikiem kurzym. Można też wymieszać z ziemią obornik krowi. W trakcie sezonu dalie potrzebują kilku dawek nawozu w płynie, żeby miały siłę wytworzyć mnóstwo kwiatów.
Masz tu kilka możliwości, na przykład gnojówkę z pokrzyw, rozcieńczony mocz albo garść obornika kurzego wrzuconą do konewki z wodą, którą zostawiasz na dobę lub dłużej. Jeśli nie odpowiada ci żadna z tych metod albo po prostu mieszkasz w bloku i nie masz na to miejsca, możesz też kupić w sklepie płynny nawóz do kwiatów.
Czy dalie można rozmnażać z sadzonek?
Tak! Dalie bardzo dobrze rozmnaża się z sadzonek, ale jak w przypadku wielu innych kwiatów nigdy nie ma gwarancji, że się uda. Po ucięciu sadzonki posadź ją w małej doniczce z ziemią. Następnie naciągnij woreczek do mrożenia na sadzonkę i brzeg doniczki, żeby zapewnić jej optymalne warunki do regeneracji i ukorzenienia. Woreczek można zdjąć po 2-3 dniach. Gdy korzenie zaczną wystawać przez dno doniczki, czas przesadzić dalię do nieco większej doniczki albo na miejsce docelowe, jeśli pogoda na to pozwala i minęło ryzyko przymrozków.
Jak przechowywać dalie przez zimę?
Dalie wiernie kwitną od połowy lata aż do pierwszej porządnej mroźnej nocy, która w końcu je ścina. Wtedy czas wykopać bulwy z ziemi i przygotować je do spoczynku i zimowego przechowywania. Najłatwiej podważyć je szpadlem lub widłami i poluzować w ziemi. Po wykopaniu bulw obetnij łodygi nisko, zostawiając około 10 cm. Zwykle potrzebne jest do tego mocniejsze narzędzie, na przykład sekator dwuręczny lub większy sekator, bo po sezonie łodygi dalii są dość grube. Następnie strząśnij większość ziemi i przytnij długie korzenie. Bulwy, które zaczęły gnić, wyrzuć, bo mogą zarazić gniciem pozostałe. Przed schowaniem na zimę zostaw bulwy na dzień lub dwa do przeschnięcia, dzięki temu zmniejszysz ryzyko, że zgniją lub spleśnieją w czasie zimy. Bulwy można przechowywać w plastikowych skrzynkach bez pokrywy, papierowych torbach lub kartonach. Ważne, żeby nie układać zbyt wielu bulw razem, tylko raczej rozłożyć mniej bulw na danej powierzchni, wtedy mają największą szansę przetrwać.
Nie zapomnij oznaczyć bulw, jeśli chcesz odróżnić od siebie poszczególne odmiany. Dobrym sposobem jest przyklejenie kawałka matowej taśmy do kikuta łodygi, który zostaje na bulwie, i zapisanie na niej nazwy odmiany. Przechowuj bulwy w ciemnym, suchym i chłodnym miejscu. Idealna temperatura zimowego przechowywania dalii to około 5°C, ale nic się nie stanie, jeśli będzie o kilka stopni cieplej. Potem pozostaje już tylko cieszyć się zimą i odliczać dni do upragnionego sezonu dalii w przyszłym roku.
Powodzenia!
Autorka: Johanna Damm
Sprawdzone merytorycznie przez Erika Hoekstrę
Ostatnia aktualizacja 2025-02-25
