Czas rozwoju papryki i chili jest długi, a udana uprawa zawsze wymaga wcześniejszego wysiewu na rozsadę. Nasiona wysiewa się możliwie wcześnie, najlepiej na przełomie roku lub najpóźniej w lutym. Aby rośliny zdążyły urosnąć w wymaganym tempie, potrzebne jest dodatkowo doświetlanie. Nasiona wysiewa się najlepiej pojedynczo do własnych doniczek lub do tak zwanych multiplatów, jeśli uprawia się wiele roślin. Dobrej jakości ziemia do wysiewu, etykiety i najlepiej perlit do przykrycia nasion ułatwiają rozsadę. Nasiona wysiewa się na głębokość około 0,5 cm i przykrywa perlitem, podlewa ostrożnie i umieszcza na podgrzewanym podłożu w temperaturze 22–26 stopni. Idealnym miejscem może być ogrzewanie podłogowe. Najpierw sprawdź temperaturę termometrem, aby nie było za gorąco, ponieważ zbyt wysokie temperatury, powyżej 28–30 stopni, hamują kiełkowanie. Na saszetce z nasionami podano, jaki procent nasion kiełkuje, ale zwykle jest to 70–80%. Pozostałe nasiona można bez problemu przechowywać przez kilka lat bez pogorszenia zdolności kiełkowania.
W zależności od temperatury wysiewów, kiełkowania można oczekiwać w ciągu 2–3 tygodni, a gdy tylko rośliny zaczną pojawiać się nad ziemią, potrzebne jest oświetlenie przez 16–18 godzin na dobę. Dobrej jakości programator czasowy zapewnia właściwe przedziały czasowe. Rośliny rosną początkowo dość wolno, ale trzeba je będzie przesadzić do większej doniczki kilka razy, zanim nadejdzie czas wysadzenia na miejsce docelowe.
Chili i papryka są wymagające pod względem światła, wilgotności powietrza, składników odżywczych i ciepła. Jeśli któryś z tych czynników nie jest spełniony, nieuchronnie odbije się to na wzroście, a później na plonie. Optymalna temperatura to zawsze powyżej 20 stopni, najlepiej więcej. Przy ustawieniu na parapecie ziemia wczesną wiosną może być zbyt zimna, nawet jeśli powietrze w pomieszczeniu jest wystarczająco ciepłe, dlatego zawsze sprawdzaj termometrem. Doświetlanie jest zawsze konieczne przy wczesnym wysiewie i powinno być włączone 16–18 godzin na dobę. Nawóz podaje się regularnie przy każdym podlewaniu, począwszy od kilku tygodni po kiełkowaniu. Ciemnozielone liście wskazują, że stan odżywienia rośliny jest zadowalający. Jeśli natomiast liście są jasnozielone lub nawet żółtawe, trzeba dostarczyć więcej składników odżywczych. Czasem można przeczytać, że rośliny należy uszczykiwać – rzadko jest to konieczne, ponieważ gdy tylko rośliny zaczynają zawiązywać pąki kwiatowe, zaczynają się też całkiem naturalnie rozgałęziać! Wręcz przeciwnie, uszczykiwanie opóźnia rozwój i dlatego należy go unikać.
Wysadzanie:
Papryka i chili nie znoszą najmniejszego mrozu, dlatego wysadzanie nie może nastąpić, zanim minie ryzyko przymrozków. Zwykle oznacza to okres po zimnych nocach pod koniec maja (tzw. Zimna Zośka), ale jeśli masz dostęp do szklarni lub podobnego miejsca, wysadzanie może oczywiście nastąpić wcześniej. Paprykę i chili można uprawiać we wszelkiego rodzaju doniczkach i pojemnikach, ale powinny one pomieścić co najmniej 10 litrów ziemi na jedną roślinę. Z doświadczenia wynika jednak, że w doniczce zawsze trudno uzyskać najlepsze rezultaty, dlatego zawsze preferowane jest sadzenie w gruncie. Gleba powinna zawsze być próchniczna, utrzymująca wilgoć i zdolna zatrzymywać składniki odżywcze. Przy uprawie w doniczce wybiera się zawsze ziemię wysokiej jakości, a uniwersalnego podłoża należy unikać. Przy uprawie w gruncie glebę warto wzbogacić dobrze rozłożonym obornikiem i kompostem przed sadzeniem. Bardzo korzystne jest też nawożenie garścią obornika kurzego na metr kwadratowy na tydzień przed sadzeniem. Glebę można następnie z powodzeniem przykryć skoszoną trawą, która zawiera sporo azotu.
Paprykę i chili można jeść na wszystkich etapach rozwoju. Z reguły zielony owoc jest łagodniejszy, o jeszcze nierozwiniętym aromacie. Im bardziej dojrzały owoc, tym więcej słodyczy – a przy chili także ostrości – zdąży się rozwinąć. Czas rozwoju od zielonego, niedojrzałego owocu do wybarwionego, dojrzałego owocu jest też dość długi. Zbierając owoce wcześnie, zielone i niedojrzałe, można więc uzyskać większy plon całkowity. Niektóre odmiany nie są jednak szczególnie smaczne w stanie niedojrzałym, więc warto próbować.
Płodozmian:
Przy uprawie w doniczce choroby związane z brakiem płodozmianu rzadko stanowią problem, ponieważ każdy sezon uprawowy zaczyna się nową ziemią, kupioną lub przygotowaną samodzielnie z dobrej jakości składników. Jeśli natomiast uprawia się w zagonie gruntowym, ważne jest, aby wymieniać ziemię lub alternatywnie mocno ją poprawiać przed każdym sezonem, aby nie ryzykować problemów z chorobami glebowymi.
Wiele szkodników lubi paprykę i chili, a najważniejszym działaniem jest regularne, cotygodniowe i dokładne sprawdzanie roślin. Najczęściej szkodniki znajdują się na spodniej stronie liści, a używając żółtych tablic lepowych i uważnie analizując odłowy, można wykryć porażenie i wcześnie podjąć przeciwdziałania.
Mszyce często atakują młode rośliny, a przy uprawie papryki i chili ich obecność jest raczej regułą niż wyjątkiem. Mszyce szybko się rozmnażają i każde porażenie trzeba zatrzymać w porę, zanim wymknie się spod kontroli – stosuj środki ochrony roślin, szare mydło lub podobne. Zwykle można też rozgnieść owady między opuszkami palców albo przemyć porażone części rośliny zimną wodą.
Mączlik szklarniowy to kolejny owad, który często pojawia się w uprawie. Lubi przede wszystkim zamknięte, suche i ciepłe pomieszczenia, jak ciepły, słoneczny parapet czy szklarnia. Owad ma kilka stadiów, ale to dorosłe, latające osobniki wyrządzają największe szkody, wysysając sok z młodych części rośliny. Stosuj środki ochrony roślin lub szare mydło, aby powstrzymać porażenie. Bardzo dobrym sposobem zwalczania mączlika są też dostępne na rynku żółte tablice lepowe. Są całkowicie nietoksyczne, a latające owady przyciąga żółty kolor i gdy już przylgną, nie mogą się uwolnić. Tablice dobrze działają na wszystkie latające szkodniki, takie jak ziemiórki i wciornastki.
Wciornastki wysysają sok z młodych części rośliny, które rosnąc wykazują silne deformacje. Poważne porażenia mogą znacznie pogorszyć możliwości dobrego wzrostu i plonowania rośliny, dlatego wciornastki należy zawsze zwalczać wcześnie. Stosuj środki ochrony roślin, szare mydło i żółte tablice lepowe. Jeśli znajdziesz dziwne wgłębienia lub dziurki w nowych małych liściach, sprawdź spodnią stronę liści w poszukiwaniu szkodników.
