Porady dotyczące uprawy kosaćców
Kosaćce są odporne, łatwe w uprawie, mają wyraziste liście i efektowne kwiaty. Do każdego ogrodu znajdzie się odpowiedni kosaciec, bo występują we wszystkich barwach tęczy, a wśród odmian są zarówno wysokie, jak i niskie.
Kosaciec (Iris) to rodzaj obejmujący 260-300 gatunków roślin o okazałych kwiatach. Słowo „iris” oznacza po grecku „tęczę” i kosaćce w pełni zasługują na tę nazwę, bo ich kwiaty mienią się wszystkimi barwami tęczy: są czysto białe, pastelowe, czerwone, pomarańczowe, żółte, niebieskie, a nawet czarne! Jako pierwszy opisał je Karol Linneusz: wzmianka o tym kwiecie pojawia się już w jego dziele z 1753 roku.
Kosaćce są odporne i łatwe w uprawie, mają wyraziste liście i efektowne kwiaty. Do dobrego wzrostu potrzebują słońca przez co najmniej pół dnia, a poza tym radzą sobie w większości klimatów. Kosaćce sadzi się tak, aby wierzchołki kłączy wystawały nad ziemię, a korzenie rozchodziły się na boki i w dół. Pamiętaj, że kosaciec bródkowy może nie zakwitnąć w pierwszym roku po posadzeniu.
Hodowcy stworzyli też odmiany powtarzające kwitnienie, które w zależności od klimatu i warunków uprawy często zakwitają ponownie od późnego lata do jesieni.
Podział kosaćców
Trzy popularne grupy kosaćców uprawianych w ogrodzie to: Iris sibirica, czyli kosaciec syberyjski, Iris germanica, czyli kosaciec niemiecki (bródkowy), oraz Iris pumila, czyli kosaciec niski. Spotyka się też mieszańce (krzyżówki).
Rok z kosaćcami
Sadź kosaćce późnym latem w słonecznym miejscu. Rośliny potrzebują przepuszczalnej gleby i co najmniej sześciu godzin słońca dziennie. Pełne słońce jest jeszcze lepsze, bo pomaga utrzymać kłącza w suchości. Sadź je w odstępach ok. 40 cm (kosaćce niskie nieco gęściej, wysokie odmiany rzadziej).
Nawoź nawozem bogatym w azot dwa razy w roku: wczesną wiosną i tuż po kwitnieniu, gdy kłącza zawiązują kwiaty na kolejny rok. Podlewaj tylko podczas dużej suszy albo po przesadzeniu i podziale.
Jeśli nie zamierzasz rozmnażać kosaćców z własnych nasion, usuń torebki nasienne, które tworzą się po kwitnieniu, bo odbierają roślinie energię.
Wczesną jesienią możesz przyciąć liście na wysokość ok. 15 cm nad ziemią. Zmniejsza to ryzyko, że szkodniki i choroby przezimują na roślinie. Niech dzielenie wejdzie ci w nawyk: dziel kępy kosaćców co trzy, cztery lata późnym latem.
Uprawa kosaćców
Najlepszy czas na sadzenie kosaćców bródkowych to okres od lipca do września. Rośliny mają wtedy dość czasu, aby ukorzenić się przed zimą. Wykop płytki dołek, na tyle duży, by zmieścić kłącze. Na środku usyp niewielki kopczyk ziemi. Powinien być na tyle wysoki, by wierzchołek kłącza wystawał lekko ponad poziom gruntu. Rozłóż korzenie wokół kopczyka, zasyp ziemią i podlej. Polecamy sadzić co najmniej trzy kłącza w odstępach ok. 20 cm. Ustaw je tak, aby rosły w kierunku od środka grupy. Podlewaj oszczędnie.
Kosaćce lubią jasne, słoneczne miejsca, ale poradzą sobie też w półcieniu. Jeśli masz ciężką, gliniastą glebę, popraw ją gruboziarnistym piaskiem i próchnicą. Kosaćce lubią nawozy bogate w azot, na przykład obornik kurzy i krowi.
Z czasem kępy często robią się zbyt gęste, a kwitnienie słabnie. Kosaćce łatwo podzielić, co pobudza je do nowego wzrostu i kwitnienia. Późnym latem ostrożnie wykop całą kępę. Odłam lub odetnij nowe, młodsze kłącza od starego kłącza środkowego, a potem posadź je ponownie. Jeśli ze środka kłącza nie wyrastają nowe pąki, wyrzuć je: najpewniej jest za stare i raczej już nie zakwitnie. To właśnie „maluchy” warto zachować.
