No dig
Uprawa bez przekopywania
W uprawie bez przekopywania, nazywanej po angielsku „no dig”, łopata idzie w odstawkę. Spulchnianiem gleby zajmują się za to żyjące w niej organizmy.
Jak działa metoda no dig?
-
Dżdżownice i mikroorganizmy
Pod powierzchnią ziemi tętni życie. Roi się tam od dżdżownic, owadów, strzępek grzybów, roztoczy i bakterii. Drążą w glebie korytarze, zjadają resztki organiczne i uwalniają składniki odżywcze. Gdy tego ekosystemu nie zaburza ani łopata, ani glebogryzarka, może się on rozwijać i kwitnąć. Efekt? Żyzna i dobrze napowietrzona gleba.
Na grządkach wyniesionych ponad otaczający teren ziemia jest cieplejsza. Dzięki temu rozkład materii organicznej przebiega szybciej.
W metodzie no dig ważne jest, aby karmić organizmy żyjące w glebie. To przecież one wykonują całą pracę. Na ziemi między roślinami układa się warstwę skoszonej trawy i innej zielonej masy o grubości ok. 10 cm. Gdy ten materiał się rozkłada, dostarcza glebie składników odżywczych. Niektórzy wolą zamiast tego przykrywać ziemię kompostem. Różnica polega na tym, że resztki roślin trafiają albo prosto na grządkę, albo najpierw przechodzą przez zwykły kompostownik.
Jak zacząć uprawę bez przekopywania
Jeśli grządka ma powstać na kawałku trawnika lub innym porośniętym terenie, zacznij od przykrycia powierzchni.
1) Rozłóż stare gazety i/lub kartony na powierzchni, którą chcesz uprawiać. Im bardziej uciążliwe chwasty, tym grubsze przykrycie, na przykład w dwóch lub trzech warstwach.
2) Usyp grządkę, układając materiał organiczny na gazetach i kartonach. Wykorzystaj to, co masz pod ręką: kompost z ogrodu i kuchni, ziemię liściową, słomę, obornik i tak dalej. Grządka powinna mieć ok. 20 cm wysokości. Na sam spód możesz dać gałązki o grubości do 1 cm. Śmiało możesz użyć kompostu, który rozłożył się tylko częściowo. Zadbaj jedynie o to, aby najdrobniejszy materiał znalazł się na wierzchu. Wtedy łatwiej będzie siać i sadzić. Istnieją też inne rodzaje grządek bez przekopywania, na przykład grządka warstwowa (tzw. lasagne) i grządka hügelkultur.
3) Trawa i chwasty zostaną teraz zduszone. Nie dociera do nich ani słońce, ani powietrze. Poza tym trawa zostaje po prostu przygnieciona. Gazety, karton i kompost z czasem rozłożą się w doskonałą ziemię uprawną.
-
Przekształć istniejącą grządkę
Jeśli chcesz stosować metodę no dig na istniejącej grządce, najpierw usuń chwasty wieloletnie, takie jak perz i podagrycznik. Potem odstaw łopatę. Zrób podwyższoną, żyzną grządkę, nakładając warstwę przekompostowanego materiału i ewentualnie ściółkę.
Co można uprawiać metodą no dig?
Na gotowej grządce możesz od razu siać i sadzić. Na grządce bez przekopywania możesz uprawiać dokładnie to samo co w tradycyjnym ogrodzie. Ponieważ jednak ziemia jest bardzo żyzna, rośliny można sadzić nieco gęściej. Wiele osób rezygnuje też w pierwszym roku z warzyw korzeniowych i cebuli, ponieważ kompost nie jest jeszcze w pełni rozłożony.
Nawożenie w uprawie bez przekopywania
Brytyjski ogrodnik Charles Dowding, jeden z propagatorów metody no dig, uważa, że ściółkowanie w połączeniu z dodatkiem kompostu ogrodowego w zupełności wystarcza roślinom jako źródło składników odżywczych. Inni stosują dodatkowo rozcieńczony mocz, gnojówkę z pokrzywy lub obornik, który delikatnie miesza się z wierzchnią warstwą gleby kilka tygodni przed siewem.
Jesienne porządki bez przekopywania
Późną jesienią korzenie roślin zostają w ziemi i tam się rozkładają. Zamiast przekopywać grządkę jesienią, nakłada się na nią ok. 10-20 cm materiału organicznego. Chroni on glebę zimą i rozkłada się w drobną próchnicę, w której można siać następnej wiosny.
Zdrowe rośliny na łatwych w pielęgnacji grządkach
Uprawa bez przekopywania sprawia, że praca w ogrodzie jest łatwiejsza i bardziej naturalna. Plecy odpoczywają, a gleba ma spokój. Materię organiczną traktuje się jak cenny zasób, który powinien wrócić do obiegu. Metoda no dig daje zdrowe rośliny i grządki łatwe w pielęgnacji.
Autorka: Johanna Damm
Sprawdzone merytorycznie przez Erika Hoekstrę
Ostatnia aktualizacja 2022-10-14
