Rodzaje gleby
Nasza cenna warstwa urodzajnej gleby to mały ekosystem. Znajdziesz w niej:
- składniki mineralne: cząstki iłu, piasku i żwiru
- próchnicę: rozłożony materiał organiczny
- pory glebowe: ważne między innymi dla przepływu tlenu i wody
- drobne zwierzęta i mikroorganizmy: dzięki nim gleba jest żyzna i pulchna.
Dwa skrajne typy gleby uprawnej to gleba gliniasta i gleba piaszczysta. W zależności od proporcji gliny i piasku istnieją też różne gleby pośrednie. Sprawdź swoją glebę: weź garść ziemi i spróbuj ją ścisnąć. Gleba piaszczysta się rozsypuje, a gliniastą da się formować i zwinąć w wałeczek. Im cieńszy wałeczek uda się uformować, zanim pęknie, tym więcej gliny zawiera gleba.
Zarówno glina, jak i piasek mają swoje zalety i wady. Niezależnie od tego, na jakiej glebie uprawiasz rośliny, możesz ją poprawić.
Gleba gliniasta
Gleba gliniasta zawdzięcza swoją nazwę dużej zawartości gliny, czyli najdrobniejszych ziaren mineralnych. Im więcej tych drobnych cząstek zawiera gleba, tym jest bardziej zwięzła. Przez tę zwięzłość glebę gliniastą bywa ciężko uprawiać. Ubita gleba z bardzo małymi porami może powodować niedobór tlenu przy korzeniach roślin. Wiosną słońce długo nagrzewa zbitą glebę gliniastą.
Gleba gliniasta ma jednak także wiele dobrych cech. Dzięki zwięzłości bardzo dobrze zatrzymuje składniki odżywcze i wodę. Jesienią dłużej niż gleba piaszczysta pozostaje ciepła. Do tego jest naturalnie bogata w wapń.
Glebę gliniastą można zrównoważyć, dodając piasek. Piasek nie powinien być zbyt drobnoziarnisty, bo gleba może zacząć przypominać beton. Zwykle zaleca się rozłożenie na powierzchni warstwy piasku grubości 5-10 cm i płytkie wymieszanie go z ziemią. Następnie przykryj glebę co najmniej 5-centymetrową warstwą materiału organicznego, na przykład obornika lub kompostu.
Wiele warzyw korzeniowych woli glebę piaszczystą niż gliniastą. Jeśli masz ciężką glebę gliniastą, możesz więc domieszać trochę piasku tylko tam, gdzie będą rosły warzywa korzeniowe. Nie dotyczy to jednak rzepy, która najlepiej rośnie właśnie w glebie gliniastej!
Gleba piaszczysta
Gleba piaszczysta ma większe ziarna mineralne niż gliniasta. Dlatego jest bardziej przewiewna i przepuszczalna. Składniki odżywcze i woda mogą się z niej wypłukiwać, przez co staje się uboga i sucha. Poza tym gleba piaszczysta zawiera mniej wapnia niż gliniasta.
Zaletą gleby piaszczystej jest to, że łatwo ją uprawiać. Wiosną szybko się nagrzewa. Nie ma też ryzyka, że woda będzie w niej zalegać i uszkadzać korzenie, bo ma bardzo dobry drenaż.
Glebę piaszczystą można zrównoważyć, dodając glinę. Zwykle zaleca się rozłożenie na powierzchni warstwy gliny grubości ok. 5 cm i płytkie wymieszanie jej z ziemią. Następnie przykryj glebę co najmniej 5-centymetrową warstwą materiału organicznego, na przykład obornika lub kompostu.
Więcej próchnicy, lepsza gleba!
Próchnica to rozłożony materiał organiczny. Gleba bogata w próchnicę ma pulchną strukturę i piękny kolor. Zarówno gleby gliniaste, jak i piaszczyste stają się lepsze do uprawy, gdy rośnie w nich zawartość próchnicy. Gleba gliniasta staje się bardziej pulchna i łatwiejsza w uprawie, a piaszczysta lepiej zatrzymuje składniki odżywcze i wodę.
Życie w glebie, które wytwarza próchnicę, trzeba stale karmić. Jeśli jako ogrodnicy hojnie dostarczamy materiału organicznego, dżdżownice, drobne zwierzęta i mikroorganizmy są zadowolone. Materiał, który do rozkładu potrzebuje tlenu, układamy na powierzchni gleby. Dotyczy to na przykład skoszonej trawy, liści, naci, wyrwanych chwastów i częściowo rozłożonego kompostu. Przekompostowany obornik i ziemię kompostową można natomiast płytko wymieszać z glebą. Wszystko to zamienia się w próchnicę i składniki odżywcze w formie, którą korzenie roślin łatwo przyswajają.
Niezależnie od tego, na jakiej glebie uprawiasz rośliny, dobrze odżywione życie glebowe przełoży się na bujny wzrost, obfite kwitnienie i dobre plony.
Autorka: Johanna Damm
Sprawdzone merytorycznie przez Erika Hoekstrę
Ostatnia aktualizacja 2022-10-14
