Koper włoski
Koper włoski to wspaniałe i łatwe w uprawie warzywo. Zarówno bulwa, jak i łodygi są chrupiące i mają smak lukrecji, prawdziwy przysmak w kuchni. Na szczęście sarny nie podzielają tego zachwytu i zostawiają koper włoski w spokoju.
Koper włoski, w którym ukryto ogień wiedzy
W rejonie Morza Śródziemnego koper włoski od dawna służył jako pożywienie i lekarstwo. Tradycyjnie wieszano go nad drzwiami, aby odpędzał złe duchy. Używano go też do odświeżania oddechu i do dziś można kupić pastę do zębów o smaku kopru włoskiego. Mitologia grecka opowiada, że Prometeusz, wykradając ogień bogom dla ludzi, ukrył go w łodydze kopru włoskiego.
Wysiew kopru włoskiego w domu i na zewnątrz
Koper włoski można wysiewać bezpośrednio do gruntu w maju lub czerwcu, gdy ziemia nagrzeje się do co najmniej 10 stopni. Można go też podchować na rozsadę już od kwietnia. To dobry pomysł, jeśli mieszkasz w chłodniejszym klimacie albo chcesz mieć wcześniejsze rośliny. My zwykle wysiewamy kilka roślin w domu, a kiedy wysadzamy je do gruntu, od razu dosiewamy więcej nasion bezpośrednio na grządkę.
Nasiona kopru włoskiego wysiewaj na głębokość 0,5-1 cm i utrzymuj wilgotne podłoże. Postaw siewki na jasnym parapecie albo rozpieść je dodatkowym doświetlaniem, a wyrosną wyjątkowo silne.
Gęste sadzenie kopru włoskiego i zbiór przy przerywaniu
Gdy roślina podrośnie i wypuści kilka liści, przesadź ją do większej doniczki. Możesz też posadzić rozsadę od razu na grządce, w glebie nawiezionej przed sadzeniem, gdy ziemia ma co najmniej 10 stopni, w odstępach ok. 5-25 cm. My zwykle sadzimy lub wysiewamy koper włoski dość gęsto, żeby podczas przerywania zbierać najmniejsze rośliny. Koper włoski ma wrażliwe korzenie, więc obchodź się z nim delikatnie.
Mówi się, że wiele roślin nie lubi rosnąć w pobliżu kopru włoskiego, dlatego warto dać mu osobny kącik grządki. Jeśli chcesz zbierać nasiona, dopilnuj, żeby koper włoski nie rósł blisko kopru ogrodowego ani kolendry.
Pielęgnacja i zimowanie kopru włoskiego
Koper włoski lubi żyzną glebę, ciepłe i osłonięte stanowisko oraz regularne podlewanie. Wtedy tworzy ładne bulwy i nie zakwita przedwcześnie. Gdy grozi przymrozek, przykryj go agrowłókniną. Innym dobrym sposobem ochrony przed chłodem jest obsypanie podstawy bulwy ziemią. W łagodnym klimacie koper włoski może przezimować, ale w chłodniejszych rejonach uprawia się go jako roślinę jednoroczną. Warstwa liści lub juty zwiększa szanse na przezimowanie.
Koper włoski jako mikroliście
Zanim koper włoski dojrzeje na grządce, możesz gęsto wysiać w domu porcję nasion i jeść młode kiełki. Użyj tacki o niskich brzegach, wtedy łatwo będzie je ścinać. Kiełki kopru włoskiego możesz zbierać zaraz po wschodach albo poczekać kilka tygodni, aż liście staną się naprawdę bujne i rozwichrzone.
Koper włoski w kuchni
Koper włoski zbiera się, odcinając bulwę tuż przy powierzchni ziemi. Najlepiej rób to rano, bo wtedy jest najbardziej soczysty. Zostaw korzeń w ziemi, a z miejsca cięcia może wyrosnąć nowa, mała bulwa. Warto też pozwolić jednej lub kilku roślinom zakwitnąć, aby zebrać nasiona.
Surowy koper włoski jest chrupiący i soczysty. Dzięki korzennej słodyczy świetnie przełamuje smak sałatek. Lukrecjowy aromat zawdzięcza anetolowi, substancji, która występuje też w anyżu. Bulwa i łodygi są bardzo smaczne pieczone w piekarniku albo grubo posiekane i podsmażone z czosnkiem, oliwą i solą.
Jadalne są również nasiona kopru włoskiego. Dobrze pasują do gulaszy i jako przyprawa do chleba. Można też pochrupać kilka nasion po każdym posiłku, ponieważ wspomagają trawienie.
Koper włoski jest bogaty w witaminy C i E oraz składniki mineralne, takie jak żelazo, magnez i wapń.
Autorka: Johanna Damm
Sprawdzone merytorycznie przez Erika Hoekstrę
Ostatnia aktualizacja 2022-10-14
