Lubczyk
Lubczyk jako lek i przyprawa
W starożytności lubczyk zalecano jako lekarstwo. Uważano, że wspomaga trawienie, działa moczopędnie i obniża gorączkę. Lubczyk słynął też z tego, że odświeżał stopy podczas długich wędrówek. Wystarczyło włożyć kilka liści do butów i ruszyć w dalszą drogę.
Karol Wielki tak bardzo cenił lubczyk, że nakazał uprawiać go na terenie całego swojego cesarstwa. Inną sławną miłośniczką tej rośliny była średniowieczna mistyczka Hildegarda z Bingen. Używała lubczyku w wielu swoich recepturach, między innymi jako środka na kaszel.
Z ogrodów klasztornych lubczyk rozprzestrzenił się dalej i wkrótce stał się cenioną rośliną kuchenną. Dziś znany jest przede wszystkim jako przyprawa. Ma głęboki, pełny smak z nutą selera.
Wysiew i sadzenie lubczyku
Lubczyk wysiewaj na rozsadę w domu w lutym lub marcu. Przysyp nasiona cienką warstwą piasku lub ziemi do wysiewu. Następnie przykryj siew przezroczystą pokrywą lub folią z otworami wentylacyjnymi. Podczas kiełkowania utrzymuj wilgoć.
Nasiona lubczyku kiełkują dość słabo. Na szczęście nie potrzeba wielu roślin, bo z każdego nasiona wyrasta ogromna roślina. Gdy siewki nieco podrosną, przesadź każdą do osobnej doniczki.
Wysadź rośliny do gruntu, gdy minie ryzyko przymrozków. Zachowaj odstęp ok. 50-70 cm między roślinami. Wtedy lubczyk będzie miał miejsce na swoje okazałe liście.
Lubczyk rośnie na każdej glebie. Dobrze czuje się zarówno w słońcu, jak i w półcieniu. W pełni lata liście łatwo żółkną. Dlatego my sadzimy lubczyk zarówno w słonecznym, jak i w nieco bardziej zacienionym miejscu. Dzięki temu zbiory są dobre przez cały sezon.
Zapach lubczyku chroni przed szkodnikami
Lubczyk jest bardzo łatwy w uprawie. Jak wiele ziół aromatycznych, rzadko ma problemy ze szkodnikami. Dlatego dobrze sadzić go obok bardziej wrażliwych roślin, którym przyda się mocno pachnący sąsiad odstraszający głodne owady.
Jeśli lubczyk zacznie więdnąć, może to oznaczać niedobór składników odżywczych. Jeśli jednak liście żółkną w letnim upale, przyczyną jest najpewniej słońce. To zupełnie normalne. Wystarczy obciąć pożółkłe liście i zrobić miejsce na nowe pędy.
Bulion, sól ziołowa i kąpiel stóp?
Lubczyk można zbierać przez cały sezon. Usuwaj pąki kwiatowe, jeśli chcesz nadal zbierać liście. Pozwól roślinie zakwitnąć, jeśli wolisz zebrać nasiona. Lubczyk ma baldachy drobnych, bladożółtych kwiatów. Dojrzałe owocostany są gotowe do zbioru, gdy staną się brązowe.
Pełny smak lubczyku przypomina seler, a w Polsce roślina znana jest potocznie jako ziele maggi. Używaj liści do potrawek, zup i sosów, aby uzupełnić lub zastąpić bulion.
Świeży lubczyk w małych ilościach dobrze pasuje do zielonej sałaty i sałatki ziemniaczanej. Nasiona nadają się jako przyprawa do pieczywa i marynat. Podobnie jak anyż, koper włoski i kminek, nasiona lubczyku można żuć po posiłku. Świetny sposób na wsparcie trawienia!
Lubczyk można mrozić. Suszone liście można zmielić na proszek, który zastąpi bulion. Proszek jest też doskonałą bazą do soli ziołowej.
Jednym ze sposobów, by nawiązać do dobrej sławy lubczyku jako rośliny leczniczej, jest kąpiel całego ciała albo stóp z dodatkiem lubczyku. Roślina ma podobno silne działanie oczyszczające. Włóż do wody jedną lub dwie łodygi. Możesz też pociąć liście na kawałki i włożyć je do woreczka. Małe materiałowe woreczki sprzedawane do parzenia herbaty świetnie sprawdzają się także przy kąpielach ziołowych. Warto dodać miętę, rozmaryn i lawendę, aby stworzyć odświeżające i relaksujące domowe spa.
Autorka: Johanna Damm
Sprawdzone merytorycznie przez Erika Hoekstrę
Ostatnia aktualizacja 2022-10-14
