Pomidor
Pomodoro, złote jabłko ogrodu
Pomidor to jedna z południowoamerykańskich roślin, które trafiły do Europy dzięki wyprawom Krzysztofa Kolumba. Dziś tak przywykliśmy do pomidorów w kuchni, że trudno sobie wyobrazić, iż w Europie początkowo uważano je za trujące. Jako roślina psiankowata pomidor jest spokrewniony nie tylko z ziemniakiem, chili i bakłażanem. Do tej samej rodziny należą też lulek czarny, brugmansja i pokrzyk wilcza jagoda. Do tych roślin podchodzono nieufnie, dlatego pomidory przez długi czas uprawiano wyłącznie dla ozdoby. Piękne owoce leżały na dworskich stołach jako dekoracja, ale nikt ich nie jadł!
Włosi jako pierwsi uznali pomidora za roślinę jadalną. Wtedy owoc przestał być nazywany trującym jabłkiem i stał się „pomodoro”, co znaczy „złote jabłko”.
Rozsada pomidorów
Wysiewaj pomidory od lutego do kwietnia, 7-8 tygodni przed wysadzeniem na miejsce stałe. Wybierz odmianę w zależności od tego, jak chcesz ją uprawiać. Niektóre odmiany dobrze plonują w gruncie. Inne wymagają bardziej osłoniętych warunków szklarni. Niektóre nadają się do koszy wiszących, z których spływają kaskady drobnych, smacznych pomidorków. Inne dają mięsiste owoce i potrzebują dużo ziemi, by w pełni pokazać, na co je stać.
Wysiewaj nasiona na głębokość około 1 cm. Nasiona pomidorów najlepiej kiełkują w temperaturze około 22-25 stopni. Gdy siewki się pojawią, najlepiej czują się w jasnym i chłodnym miejscu. Jeśli wysiewasz wcześnie, warto zastosować dodatkowe doświetlanie. Rośliny będą wtedy krępe i zwarte.
Gdy pomidory przerosną pierwszą doniczkę, czas je przesadzić. Sadź je w nowej doniczce głębiej i usuń liście z tej części łodygi, która znajdzie się pod ziemią. Z węzłów, w których rosły liście, wyrosną wtedy nowe korzenie.
Sadzonki z ogłowionych pomidorów
Czasem wiosną zbyt niecierpliwie wysiewamy pomidory i brakuje im światła. Wtedy zostajemy z roślinami, które mocno wyciągnęły się w górę. Ale nic straconego. Pomidory można spokojnie ogłowić. Odcięta część może nawet dać nową roślinę. Oberwij z niej najniższe liście i wstaw ją jako sadzonkę do wody albo posadź w wilgotnej ziemi. Niektórzy jesienią pobierają sadzonki ze swoich roślin, aby przezimować je w domu. Wtedy uprawa pomidorów rusza z kopyta następnej wiosny.
Sadzenie pomidorów
Wysadź pomidory na miejsce stałe, gdy temperatura w nocy wynosi co najmniej 6-8 stopni. Pomidory lubią słoneczne i ciepłe stanowisko. Szczególnie w gruncie warto znaleźć miejsce osłonięte od wiatru, najlepiej przy ścianie, która da im naturalne oparcie. W przeciwnym razie wyższe odmiany trzeba przywiązać albo dać im podpory.
Odstęp między roślinami zależy od odmiany, ale 30-50 cm to dobra wskazówka.
Pomidory lubią żyzną ziemię. Regularnie podlewaj je roztworem nawozu. Warto rozłożyć między roślinami skoszoną trawę albo inny materiał organiczny. Ściółka zatrzymuje wilgoć w ziemi, hamuje rozwój chwastów i w miarę rozkładu dostarcza dodatkowych składników odżywczych.
Podlewaj pomidory regularnie. W przeciwnym razie owoce mogą gnić lub pękać.
Pomidory dobrze rosną w towarzystwie marchwi, szpinaku i warzyw liściowych. Innym dobrym sąsiadem jest aksamitka. Zapach pięknej aksamitki odstrasza nicienie, które mogłyby zaatakować korzenie pomidorów.
Usuwać pędy boczne czy nie?
Zdania na temat usuwania pędów bocznych, czyli wilków, które szybko wyrastają z kątów liści, są podzielone. Ogólna zasada mówi, że pomidory krzaczaste radzą sobie bez tego zabiegu, natomiast większe odmiany warto nieco prześwietlić, aby wszystkie owoce zdążyły dojrzeć.
Pomidory w kuchni
Zbieraj pomidory na bieżąco, w miarę jak dojrzewają. Gdy zbliżają się przymrozki, owoce można zabrać do domu, by tam dojrzały. Rozłóż je luźno. Zielone pomidory są też smaczne smażone albo marynowane.
Pomidory mają w kuchni tysiąc zastosowań! Z grilla, faszerowane, smażone. W gulaszach, sosach, tartach i zapiekankach. Lubimy robić prosty i zdrowy keczup, miksując pomidory, chili, czosnek, daktyle i sól.
Autorka: Johanna Damm
Sprawdzone merytorycznie przez Erika Hoekstrę
Ostatnia aktualizacja 2022-10-14
