Pasternak
Warzywo, którego korzenie sięgają epoki kamienia
Dziki pasternak pochodzi z Europy i Rosji. Przypuszcza się, że zbierano go już w epoce kamienia. Dziś uszlachetniony pasternak jest bardzo cenionym warzywem na całym świecie.
Zanim do Europy dotarły ziemniaki, pasternak był tu jeszcze ważniejszym składnikiem codziennej diety. Uważano go za roślinę wzmacniającą, która dodaje sił chorym i osłabionym. Wiosną często brakowało jedzenia. Tym bardziej cieszyły wtedy przezimowane, ale wciąż jędrne korzenie pasternaku.
Kto czasem marzy o nieco cieplejszym klimacie, ucieszy się, że rzymski cesarz Tyberiusz sprowadzał swój ukochany pasternak z doliny Renu. Uważał, że korzenie stają się smaczniejsze dzięki chłodowi. I miał rację: po porządnym mrozie smak jest wyraźnie słodszy.
Wczesny siew świeżych nasion
Pasternak ma długi okres wegetacji. Wysiej nasiona wcześnie wiosną, gdy tylko da się uprawiać ziemię. Odporne na chłód nasiona można też wysiać późną jesienią. Wykiełkują wtedy wcześnie następnej wiosny.
Nasiona pasternaku szybko tracą zdolność kiełkowania. Dlatego zadbaj o to, by były świeże.
Mogą minąć 3-4 tygodnie, zanim pojawią się małe siewki. Dlatego lubimy dodawać do wysiewu pasternaku pojedyncze nasiona rzodkiewki. Rzodkiewki szybko wschodzą i pokazują, gdzie biegną rzędy. Szybko też nadają się do zbioru i zostawiają pasternakowi miejsce do rozwoju.
Idealna gleba dla pasternaku jest bogata w próchnicę. W kamienistej ziemi korzenie mogą się rozwidlać, gdy natrafią na kamień. Podlej rowki i rozsyp w nich nasiona. Dobry odstęp to ok. 10 cm między roślinami i 30-40 cm między rzędami. Siewki, które trzeba usunąć przy przerywaniu, to miły, wczesny plon.
Pamiętaj o podlewaniu w okresie kiełkowania.
Pasternak jest łatwy w pielęgnacji
Gdy pasternak już wzejdzie, jest wyjątkowo łatwy w pielęgnacji. Szkodniki zwykle go omijają. Jeśli zaatakuje go połyśnica marchwianka, dobrą ochroną jest agrowłóknina. Poza tym wystarczy podlewać i trochę nawozić. Warto rozłożyć między roślinami skoszoną trawę lub inny materiał organiczny. Zatrzymuje on wilgoć w glebie, dusi chwasty i w miarę rozkładu dostarcza dodatkowych składników odżywczych.
Pasternak można uprawiać razem na przykład z cebulą, rzodkiewką i kukurydzą. Nie lubi za to ziemniaków.
Korzenie rosną głównie późnym latem i jesienią. Dzięki bujnym liściom pasternak zdobi ogród warzywny, więc łatwo uzbroić się w cierpliwość przed zbiorem. Zwłaszcza gdy wiesz, że smak poprawia się po kilku przymrozkach.
Zbiór pasternaku i gotowanie
Pasternak można przechowywać zimą w chłodnym miejscu, najlepiej w skrzynkach z piaskiem.
Część plonu możesz też zostawić na zimę w gruncie. Jeśli przykryjesz pasternak grubą warstwą słomy, możesz zbierać go dość długo w zimie. Gdy w końcu na dobre zamarznie w ziemi, wystarczy poczekać do wiosny. Korzenie są wtedy wyjątkowo słodkie, ponieważ duża część skrobi zamieniła się w cukier. Wiosenny pasternak zbieraj wcześnie, bo gdy zacznie znowu rosnąć, staje się łykowaty.
Pasternak jest bogaty w witaminy, minerały i przeciwutleniacze. Dzięki słodkiemu, łagodnemu smakowi jest równie dobry pieczony w piekarniku, jak w zupach, zapiekankach i esencjonalnych potrawach jednogarnkowych. Dla odmiany dodaj trochę gotowanego pasternaku do puree ziemniaczanego. Albo pokrój go w cienkie plasterki nożem lub na mandolinie i ususz na chipsy warzywne. Pasternak świetnie sprawdza się też na surowo, na przykład drobno starty z winegretem albo zmiksowany w malakserze na konsystencję ryżu. W kuchni wschodnioeuropejskiej nasiona pasternaku służą jako przyprawa.
Autorka: Johanna Damm
Sprawdzone merytorycznie przez Erika Hoekstrę
Ostatnia aktualizacja 2022-10-14
