Uprawa szarłatu
Szarłat, czyli amarantus, występuje naturalnie w Ameryce Północnej i Południowej oraz w Afryce. Jako roślina jadalna jest uprawiany na całym świecie. Szarłat jest nie tylko cenioną rośliną użytkową, ale można go też uprawiać po prostu dlatego, że jest piękny i okazały. W naszym klimacie często kwitnie przez kilka miesięcy. Pojedynczy kwiat szarłatu jest bardzo mały, ale kwiaty rosną gęsto w dużych kwiatostanach. Drewno amarantowe to ekskluzywny materiał, ale nie ma nic wspólnego z kwiatem szarłatu, który, jak widać, można uprawiać także w polskim klimacie.
Szarłat to roślina o wielu zastosowaniach
Liście szarłatu można wykorzystywać tak samo jak szpinak. Jedz je na surowo albo dodawaj do potraw z woka i duszonych dań. Nasiona szarłatu możesz ugotować i wykorzystywać mniej więcej tak jak komosę ryżową. Możesz je też uprażyć albo zmielić na mąkę. Mieszanki karmy dla ptaków często zawierają nasiona amarantusa.
Szarłat jest bardzo pożywny i bywa nazywany „superfood”. Roślina zawiera dużo białka, błonnika, witamin i składników mineralnych. Liście są dobrym źródłem witamin A, C i K oraz wapnia i żelaza. Szarłat jest szczególnie dobrym źródłem witaminy K, co potwierdzają między innymi dane serwisu
Livsmedelsinfo. Nasiona są bogate w białko, zawierają też błonnik i żelazo. Eksperci zajmujący się przyszłością zaopatrzenia w żywność często podkreślają, że powinniśmy uprawiać więcej amarantusa.
Szarłat jest też cenioną rośliną ozdobną i świetnie wygląda w bukietach. Jako kwiat cięty zachowuje świeżość wyjątkowo długo.
Wskazówki dla tych, którzy chcą uprawiać szarłat
Szarłat możesz uprawiać w donicy lub w gruncie. Rośnie szybko i potrzebuje żyznej gleby oraz słonecznego stanowiska. Różne odmiany mogą mieć nieco inne wymagania, ale poniższe wskazówki mają charakter ogólny:
- Wysiej nasiona szarłatu na rozsadę w domu w marcu lub kwietniu.
- Wysadź rozsadę na zewnątrz, gdy minie ryzyko przymrozków.
- Podlewaj regularnie w okresach suszy.
- Nawoź szarłat kompostem lub innym nawozem.
Szarłat nie przezimuje w gruncie w polskim klimacie. Jeśli chcesz uprawiać go jako roślinę wieloletnią, musisz przenieść go do domu. Gdy temperatura spadnie poniżej 10 stopni, roślina może ucierpieć. Także zimą potrzebuje dużo światła. Przezimowanie szarłatu to bez wątpienia wyzwanie i może wymagać doświetlania lampą do roślin. Nasiona szarłatu mogą jednak przetrwać zimę. Jeśli ani ty, ani ptaki nie zjecie wszystkich nasion, szarłat prawdopodobnie wróci. Warto zebrać nasiona i wiosną wysiać je na rozsadę.
Jak zbierać szarłat
Szarłat możesz zacząć zbierać już kilka tygodni po siewie. Liście są najsmaczniejsze, gdy są młode i delikatne. Nasiona zbiera się, gdy zbrązowieją. Można je długo przechowywać.
Rodzaje szarłatu
Szarłat to właściwie nazwa rodzaju obejmującego ponad 50 gatunków. Kilka z nich można uprawiać w naszym klimacie. Amaranthus cruentus uprawia się głównie dla ciemnozielonych liści. Amaranthus hypochondriacus i Amaranthus caudatus to dobry wybór, jeśli zależy ci przede wszystkim na nasionach. Jest też szarłat o żółtych kwiatach, uprawiany głównie jako roślina ozdobna. Inny szarłat uprawiany przede wszystkim dla wyglądu to tak zwany lisi ogon. Ma przyciągające wzrok, czerwone kwiatostany.
Autorka: Johanna Damm
Sprawdzone merytorycznie przez Erika Hoekstrę
Ostatnia aktualizacja 2022-12-28
