Tymianek
Pachnące wieloletnie zioło
Dzięki wspaniałemu smakowi tymianek właściwy stał się kuchenną klasyką. To łatwe w uprawie zioło o zimozielonych liściach i jasnofioletowych kwiatach. W ciepłe letnie dni roztacza w ogrodzie zupełnie nieodparty zapach.
Tymianek na odwagę i dla pięknego zapachu
Tymianek właściwy to wytrzymała roślina okrywowa, która ładnie wygląda w ogrodzie skalnym lub jako roślina obwódkowa. To półkrzew dorastający do 20-40 cm wysokości.
Tymianek jest używany od co najmniej pięciu tysięcy lat, między innymi jako kadzidło i ze względu na właściwości antyseptyczne. Uważano też, że dodaje siły i odwagi. Dlatego był popularny zwłaszcza wśród żołnierzy. Istniała również tradycja wyszywania wizerunku tymianku na ubraniach mężczyzn, którzy wyruszali do walki. Bardziej pokojowym zastosowaniem tymianku było po prostu wpinanie gałązek we włosy, by ładnie pachnieć. Liście służyły też jako przyprawa albo dodawano je do olejków do masażu i do kąpieli.
Wysiew tymianku
Tymianek wysiewaj na rozsadę w domu od lutego. Nasiona są drobne i kiełkują na świetle. Rozłóż je na wilgotnej ziemi do wysiewu i lekko dociśnij. Przykryj siew lekko uchyloną przezroczystą pokrywą, folią z otworami wentylacyjnymi lub cienką warstwą piasku. Utrzymuj podłoże stale wilgotne. Nasiona kiełkują po 1-3 tygodniach.
Gdy siewki się pojawią, najlepiej czują się w jasnym i chłodnym miejscu. Im wcześniej w roku wysiewasz, tym bardziej rośliny potrzebują doświetlania. Dzięki temu będą mocne i zwarte, a nie wyciągnięte. Gdy wytworzą kilka liści, możesz przesadzić je do osobnych doniczek. Wysadź rośliny do gruntu, gdy minie ryzyko przymrozków. Zachowaj odstęp ok. 20 cm między roślinami.
Tymianek można też wysiewać bezpośrednio do gruntu od maja. Usuń chwasty, podlej ziemię i wysiej nasiona w rzędach albo rozsyp je na powierzchni rzutowo.
Tymianek można też uprawiać w domu. Tymianek, rozmaryn, szałwia i lawenda dobrze się ze sobą czują i mogą stworzyć na kuchennym parapecie mały ogródek ziołowy w śródziemnomorskim stylu. Zimą najlepsze zbiory uzyskasz przy doświetlaniu.
Niewymagający i wytrzymały
Wysadź rozsadę tymianku w odstępach ok. 20-30 cm. To łatwa w uprawie i niewymagająca roślina, która dobrze rośnie na większości stanowisk, ale woli słońce i przepuszczalną glebę. Tymianek dobrze znosi suszę, więc można sadzić go razem z innymi roślinami śródziemnomorskimi w ubogich, suchych miejscach, gdzie trudno utrzymać inne rośliny.
Jak wiele pachnących ziół, tymianek może odstraszać szkodniki. Warto więc posadzić kilka roślin tu i ówdzie w warzywniku, zwłaszcza między roślinami kapustnymi, którym przyda się trochę ochrony.
Tymianek w kuchni i nie tylko
Zbieraj tymianek na bieżąco. Smak jest najlepszy przed kwitnieniem. Tymianek należy do ziół, których aromat bardzo dobrze zachowuje się po wysuszeniu, więc liście sprawdzą się równie dobrze świeże, jak i suszone.
Tymianek nadaje świetny smak wielu potrawom: gulaszom, zupom, tartom i zapiekankom. Warzywa pieczone w piekarniku z kilkoma gałązkami tymianku i rozmarynu to prawdziwa uczta dla nosa i podniebienia. Dodaj tymianek na początku gotowania. Wtedy zdąży uwolnić pełnię smaku. Tymianek świetnie aromatyzuje też ocet i olej.
Ze względu na działanie wykrztuśne tymianek jest składnikiem czynnym kilku leków. Warto więc spróbować naparu z tymianku przy kaszlu albo pić go po prostu dla smaku. Jest smaczny sam, ale można go też mieszać na przykład z miętą i pokrzywą. Taka mieszanka potrafi przywołać lato w środku mroźnej zimy. Tymianek to także dobroczynne i pięknie pachnące zioło do olejków do masażu, kąpieli stóp i kąpieli całego ciała.
Autorka: Johanna Damm
Sprawdzone merytorycznie przez Erika Hoekstrę
Ostatnia aktualizacja 2022-10-14
