Trybula ogrodowa
Trybula ogrodowa ma dekoracyjne liście w jasnozielonych odcieniach. Dzięki łagodnemu, świeżemu smakowi jest bardzo przydatna w kuchni. Bywa też nazywana trybulą duńską.
Trybula na czkawkę?
W przeciwieństwie do dużego, wieloletniego marchewnika anyżowego trybula ogrodowa jest ziołem jednorocznym, które dorasta do ok. 20-40 cm wysokości. Jej drobne białe kwiaty przyciągają pszczoły, motyle i inne zapylacze. Liście mają łagodny, świeży zapach i smak z lekką nutą zarówno lukrecji, jak i mirry. Dlatego dawniej trybulę nazywano „myrrhis”.
Trybula ogrodowa pochodzi z Kaukazu, ale rozprzestrzeniła się w Europie i Azji. Jej liście tradycyjnie jedzono wiosną jako kurację wzmacniającą, swoisty zastrzyk energii po długiej zimie. W Europie Wschodniej do dziś zachował się zwyczaj jedzenia w Wielki Czwartek intensywnie zielonej zupy z trybuli.
Uważano też, że trybula pomaga na egzemę, obrzęki i reumatyzm, wspiera trawienie oraz wzmacnia wątrobę i nerki. Twierdzono również, że leczy czkawkę. Może warto sprawdzić?
Wysiewaj trybulę w kilku turach
Trybulę możesz wysiać do gruntu albo do donic na tarasie lub balkonie. Wybierz półcieniste stanowisko z przepuszczalną glebą, a rośliny będą się świetnie rozwijać. Trybula dobrze rośnie w towarzystwie innych ziół, które znoszą cień, na przykład mięty, melisy, kolendry i czosnku niedźwiedziego.
Wysiewaj trybulę bezpośrednio na miejsce stałe wcześnie wiosną, gdy tylko ziemia obeschnie i da się ją uprawiać. To szybko rosnąca roślina, która łatwo zakwita, dlatego wysiewamy nasiona w kilku turach aż do lipca. Dzięki temu świeże liście są dostępne przez cały sezon.
Przy siewie rzutowym rozsyp nasiona rzadko na powierzchni ziemi. Przy siewie rzędowym zrób w ziemi rowki co ok. 30 cm. Przykryj cienką warstwą ziemi, podlej i utrzymuj wilgoć. Gdy rośliny wytworzą kilka liści, przerwij je na odległość 10-15 cm, a wyrwane rośliny wykorzystaj w kuchni.
Podlewaj regularnie, żeby rośliny nie zakwitły przedwcześnie. Trybulę w donicach warto kilka razy w sezonie zasilić nawozem płynnym. Rośliny w gruncie dobrze radzą sobie bez tego.
Uprawa w domu przez cały rok
Trybula dobrze rośnie na parapecie przez cały rok. Wybierz okno, które nie jest zbyt słoneczne ani zbyt ciepłe, a w najciemniejszych miesiącach zapewnij doświetlanie, żeby móc dalej zbierać liście.
Ożywi letnią sałatkę
Zbieraj trybulę, regularnie zrywając pojedyncze liście przez cały okres wegetacji. Zacznij od liści zewnętrznych. Gdy roślina ma co najmniej 10 cm, możesz ją też ściąć tuż przy nasadzie. Wtedy szybko odrośnie i wypuści nowe pędy.
Jeśli zależy ci na liściach, wycinaj kwiatostany. Jeśli chcesz zebrać smaczne nasiona i przy okazji pomóc pszczołom i motylom, pozwól kilku roślinom zakwitnąć.
Subtelny lukrecjowy smak ożywia letnie sałatki i świeże pasty ziołowe. Przy okazji dostarczasz organizmowi witaminy C, wapnia, żelaza i magnezu. Jadalne białe kwiaty pięknie wyglądają jako dekoracja. Pod wpływem gotowania trybula może stracić nieco ze swojego charakterystycznego smaku, ale i tak nadaje potrawom pełniejszy smak. Spróbuj gotować ją w sosach, zupach i gulaszach lub dodać kilka listków tuż przed podaniem. Możesz też połączyć oba sposoby.
Trybula smakuje lepiej świeża niż suszona. Jeśli chcesz zachować zbiory na zimę, lepiej ją zamrozić: włóż posiekaną trybulę z odrobiną wody do foremki na lód. Inny sposób dla smakoszy to włożenie kilku gałązek do dobrego octu.
Jeśli chcesz sprawdzić, czy trybula zasługuje na swoją dobrą sławę jako roślina lecznicza, przygotuj smaczną, wzmacniającą herbatkę, zalewając gałązkę filiżanką gorącej wody. Ostudzony napar możesz stosować jako tonik do twarzy.
Autorka: Johanna Damm
Sprawdzone merytorycznie przez Erika Hoekstrę
Ostatnia aktualizacja 2022-10-14
