Zioła
Zioła i przyprawy to drobny dodatek, który wydobywa smak większości potraw. Nie potrzebujesz ogrodu, aby samodzielnie zaopatrywać się w ekologiczne zioła. Balkon, taras, a nawet parapet mogą w zupełności wystarczyć. Świeże zioła w doniczkach nie tylko nadają smaku potrawom. Stają się też piękną, żywą ozdobą domu. Popularne zioła uprawia się od tysięcy lat. Odcisnęły swoje piętno na handlu i kulturze kulinarnej tam, gdzie występują naturalnie. Dziś nawet w chłodniejszym klimacie możemy stworzyć warunki, w których dobrze czują się zioła z całego świata. Jest jednak również wiele ziół o długiej, lokalnej tradycji.
Uprawa świeżych ziół
Regularne kupowanie świeżych ziół może sporo kosztować. Cena za kilogram ziół jest często dość wysoka w porównaniu z innymi warzywami. Zamiast kupować zioła uprawiane z myślą o jak największym plonie, a nie o jak najlepszym smaku, możesz wyhodować własne. Oto popularne zioła, które możesz uprawiać samodzielnie:
- Bazylia, zioło o łagodnym, słodkawym smaku, które pasuje do makaronu, pizzy i potraw z pomidorami.
- Pietruszka, o świeżym smaku, który podkreśla wiele potraw, zarówno ciepłych, jak i zimnych.
- Tymianek, zioło o mocnym, korzennym smaku, które pasuje do mięsa, warzyw i zup.
- Rozmaryn, aromatyczny, pasuje do grillowanego mięsa, jagnięciny i warzyw.
- Szczypiorek, łagodne zioło o lekko trawiastym smaku, które pasuje do sałatek, zup i ryb.
- Koper, o łagodnym i świeżym smaku, który pasuje do ryb, jajek i raków.
- Estragon, klasyczny składnik sosu bearneńskiego i ważne zioło przede wszystkim w kuchni francuskiej.
- Lubczyk, bardzo aromatyczny, dlatego dobrze sprawdza się w bulionach i potrawach duszonych.
Większość ziół można stosować zarówno suszone, jak i świeże. Suszenie zwykle koncentruje smak, dlatego świeżych ziół możesz dodawać do potraw więcej. Świeżo zebrane liście świetnie sprawdzą się też w sałatkach. Aby wysuszyć zioła z własnej uprawy, powieś je w pęczkach w suchym i przewiewnym miejscu. Trwa to około dwóch tygodni. Zioła można też szybko wysuszyć w piekarniku w temperaturze 50 stopni, ale efekt nie jest tak dobry.
Jak uprawiać zioła ekologicznie
Różne zioła mają różne wymagania. Warto poczytać o danym gatunku, aby zapewnić mu dobre warunki. Na stronie Florei przeczytasz o wielu ziołach. Oto kilka ogólnych wskazówek, których prawie zawsze warto się trzymać:
- Wybierz miejsce w ogrodzie lub na balkonie, które dostaje dużo słońca.
- Używaj dobrze przepuszczalnej ziemi.
- Podlewaj regularnie, ale nie dopuszczaj, by ziemia była zbyt mokra.
- Regularnie nawoź słabym roztworem ekologicznego nawozu lub kompostem.
- Zbieraj liście i kwiaty w miarę potrzeb.
Te wskazówki sprawdzają się niezależnie od tego, czy uprawiasz świeże zioła w doniczce, czy w ogrodzie. Wiele popularnych ziół to byliny, które dają plony rok po roku. Niektóre mogą przezimować, jeśli jesienią przeniesiesz je do domu. Są też zioła jednoroczne, które potrafią same się wysiewać, dzięki czemu wracają co roku. Smak ziół pogarsza się, gdy kwitną i zawiązują nasiona.
Zioła stosowano jako leki
Wiele popularnych ziół i przypraw uprawiano nie tylko ze względu na smak. Przypisywano im też właściwości lecznicze. Cynamon i imbir to przykłady przypraw o udowodnionym działaniu przeciwzapalnym. Oregano to przykład przyprawy bogatej w składniki odżywcze.
Autorka: Johanna Damm
Sprawdzone merytorycznie przez Erika Hoekstrę
Ostatnia aktualizacja 2022-12-28
